Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Πέμπτη, Μαρτίου 03, 2011

Ο ΡΟΥΚΕΤΟΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΡΟΝΤΑΔΟΥ (ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ) Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΘΙΜΟΥ


Ιστορία του εθίμου
                     Η Ταπέλα αυτή υπάρχει ............... στο καμπαναριό του Αγ. Μάρκου Βροντάδου
           
Ανάσταση στο Βροντάδο σημαίνει ρουκετοπόλεμος.  Ένας « πόλεμος» ανάμεσα  σε δύο ενορίες του Βροντάδου, αυτήν  του Αγίου Μάρκου και της Παναγίας της Ερειθιανής. Το έθιμο αυτό έχει τις ρίζες του στην  τουρκοκρατία , δεν υπάρχουν όμως σαφείς πληροφορίες για το πότε και πως ακριβώς ξεκίνησε. Ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε για την ιστορία του εθίμου πριν το 1950. Μαρτυρίες λένε ότι στα παλιά χρόνια τα παιδιά – τα Βρονταδουσάκια- των  δύο ενοριών έπαιζαν πετροπόλεμο με σφεντόνες. Είναι πιθανό ότι η αιτία του πετροπόλεμου ήταν το γεγονός ότι ο οικισμός του Αγίου Μάρκου ήταν νεότερος από αυτόν της Παναγιάς της Ερειθιανής κι αυτό δημιουργούσε αντιπαλότητες στα παιδιά και άναβε τα αίματα.

Ίσως λοιπόν στις φιλονικίες αυτές να ενεπλάκησαν κάποια στιγμή και μεγαλύτεροι κυρίως κατά την περίοδο του Πάσχα.
            Τις σφεντόνες αντικατέστησαν τα κανονάκια. Στην αρχή έριχναν κανονιές για να γιορτάσουν την Ανάσταση. Τα κανονάκια αυτά τα έφερναν οι Βρονταδούσοι ναυτικοί ( υπήρχαν στα εμπορικά πλοία για λόγους ασφαλείας ) από πλοία τα οποία παροπλίζονταν. Έστηναν τα κανόνια στις αυλές των εκκλησιών κι άρχιζαν λοιπόν να ρίχνουν κανονιές η μια εκκλησιά στην άλλη. Τα κανόνια αυτά που τα έλεγαν τρυμπούνια τα γέμιζαν με πυρίτιδα ,βαρούσαν την ώρα της Ανάστασης και με τον δυνατό κρότο προσπαθούσαν να σπάσουν η μια εκκλησιά τα τζάμια της άλλης. Εκτός από τα κανονάκια χρησιμοποιούσαν και τα «σουρντάδα» δηλαδή δίκρανα και κοντόκανα εμπροσθογεμή όπλα.


            Αυτό συνεχίστηκε για πολλά χρόνια. Τη βραδιά της Ανάστασης του 1889, για άγνωστους λόγους ο πόλεμος αυτός άρχισε να παίρνει επικύνδινες διαστάσεις. Οι αντίπαλοι άρχισαν να χαλάνε τις βοτσαλωτές αυλές των εκκλησιών και να γεμίζουν με βότσαλα τα κανόνια. Ο κανονιοβολισμός που ακολούθησε ήταν άκρως επικύνδινος. Τότε λοιπόν επενέβησαν οι Τούρκοι με επικεφαλείς τον τεφτέση Αριστείδη Παϊδούση  κι ένα Τούρκο αξιωματικό. Το πρωί της Κυριακής στις 24 Απριλίου του 1889 κατάσχεσαν τα κανονάκια και τα μετέφεραν στο Κάστρο θεωρώντας ότι υπήρχε κίνδυνος να ξεκινήσει γενικότερη εξέγερση στο νησί προκειμένου να τινάξουν οι Χιώτες τον τουρκικό ζυγό. Η παρακάτω ρήμα γράφτηκε τότε και μας δίνει μια εικόνα για το συμβάν εκείνο

Στα χίλια οχτακόσια στα ογδόντα εννέα                                                                  ακούσατε μου να σας πω κι άλλα μεγάλα νέα.
Πίκρα μεγάλη και καημό θα λάβει όποιος ακούσει  
 το τι κακό επάθανε φέτος οι Γλυματούσοι (από την ενορία του Αγίου Μάρκου)

Η τουρκική κυβέρνηση τους πήρε τα κανόνια 
που τα χαναν εις την εκκλησιά και τα τραβούσαν χρόνια.
Οι ενορίτες έτρεχαν με τον καημό στα χείλη  
 που  χασαν τα κανόνια τους στις ύστερες τ’ Απρίλη.

Του Αριστείδη λέγανε και του εκατοντάρχου  
δε μας τ’ αφήνετε αύριο που ναι τ’ Αγίου Μάρκου;
Στον Άγιο Μάρκο έλεγαν όλοι μικροί μεγάλοι 
όποιος ήταν ο αίτιος τα μάτια του να βγάλει.

Οι ενορίτες των δύο εκκλησιών απογοητεύτηκαν μα δεν το έβαλαν κάτω.
Άρχισαν να σκέφτονται κάποιο νέο τρόπο για να συνεχίσουν τον μεταξύ τους «πόλεμο».
Οι Αγιομαρκούσοι (οι ενορίτες του Αγίου Μάρκου) ήταν εκείνοι που έδωσαν τη λύση. Οι αείμνηστοι  Λεωνίδας Μ. Χανδράς και παπα-Λιωνής Μεννής μίλησαν με τον πυροτεχνουργό Κορακάκη ο οποίος είχε εργαστήριο πυροτεχνημάτων στην πόλη. Λένε ότι ειπώθηκαν τα παρακάτω:
«τα βαρελότα είναι μικρά κι εμείς θέλουμε κάτι μεγάλο. Τα κανόνια πάλι είναι μεγάλα και θα ΄χουμε ξανά ντράβαλα με τους Τούρκους. Εσύ έχεις καμιά καλή ιδέα;»
Ο Κορακάκης αφού σκέφτηκε λίγο θυμήθηκε μια συνταγή που του είχαν δώσει κάποτε κάποιοι Ιταλοί και είπε τη «μαγική» λέξη που έμελε να γίνει η αιτία για την πιο όμορφη και «φωτεινή» Ανάσταση: «Ρουκέτες»
Ο κύβος ερίφθει. Ο Κορακάκης έφτιαξε μερικές ρουκέτες τις οποίες έφεραν στο Βροντάδο οι Αγιομαρκούσοι αφήνοντας το «μυστικό» να διαρρεύσει για να το μάθουν «οι άσπονδοι» εχθροί τους , οι Παναγούσοι , οι ενορίτες δηλαδή της Παναγίας της Ερειθιανής.                                      
Ξεκίνησε λοιπόν ο ρουκετοπόλεμος ανάμεσα στις δυο εκκλησιές. Τα πρώτα χρόνια αγόραζαν έτοιμες τις ρουκέτες από τον Κορακάκη. Κάποια στιγμή –άγνωστο πως – έμαθαν τη συνταγή και άρχισαν να κατασκευάζουν μόνοι τους τις ρουκέτες γύρω στα 1900.  Λέγεται ότι το πρώτο συνεργείο ήταν εκείνο του νεαρού τότε Μάρκου Αγαπητού Βασιλάκη στον Άγιο Μάρκο. Από τους σημαντικότερους ρουκετατζήδες αξίζει να αναφέρουμε  από τα  παλιά ως σήμερα τους Δημήτρη Γρίγο, Θεόδωρο  Σ.Καλαγκιά , Σίμο Καλαγκιά του Θεοδώρου, Νίκο Αθηναίο του Ζαννή, Δημήτρης και Γιώργη Καλαγκιά, Βενιζέλο Κωστάλα, Λευτέρη Σκανδάλη, Γιώργο Ροδίτη, Παναγιώτη Βλάττα, Μπουγιούκα Μάρκο, Μπουγιούκα Λιοντής, Λευτέρη Μπουγιούκα , Αντ.ωνη Μπουγιούκα, Μιχάλη Μπουγιούκα, Αντώνη Λοίζο,Μάρκο Φραγκάκη,  Ματθαίο Νιονάκη, Μάρκο Μεννή, Σιδερή Μαμουζέλο, Περικλής Μεννής, Γιώργη Ζαννίκο, Ζαννή Ζαννίκο, Γεώργιο Ψώρρα, Σταμάτη Μεννή, Σταμάτη Καρατέλο, Μάρκο Φαφαλιό, Σταμάτη Καρατέλο, Μάρκο Βουρλίδη, Σιδερή Μαμουζέλο, Γρηγόρη Κομποθέκλα, Γιάννη Π. Μεννή, Γιάννη Λούρο, Γιώργη Ε.Λούρο, Γιώργη Δ. Λούρο, Αποστόλη Ροδίτη, Αντώνη Μουντέ, Σιδερή Συρή, Ηλία Γιωργούλα,Δημήτρη Χρυσούλη, Μιχάλη Κοινούση Παντελή Ψυλλή, Νικόλαο Χούλη, Νικόλαο Κάβουρα,Στέφανο Πελαντή, Κώστα Μεννή, Μιχάλη Χιώτη.


 Στην αρχή τα συνεργεία ανέβαιναν πάνω στις σκεπές των εκκλησιών αλλά αργότερα κατέβηκαν στα χωράφια ανάμεσα στους ναούς. Το 1932  μια ρουκέτα έπεσε μέσα στο βαρέλι με τα πολεμοφόδια των Παναγούσων. Ακολούθησε πανικός στην προσπάθεια τους να κατεβούν από την σκεπή της εκκλησίας, στην οποία βρισκόταν ,χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν θύματα παρά μόνο μικροτραυματισμοί. Τότε γράφτηκε και η παρακάτω ρίμα που περιγράφει το γεγονός:

Ακούσατε μου να σας  πω το χάλι που εγίνη   
ενόμιζες πως ήτανε στην Παναγιά γιαγκίνι (πυρκαγιά)
Το θέαμα ήταν τρομερό σωστή πανωλεθρία
Χίλιες ρουκέτες κάϊκαν χωρίς αμφιβολία
Κι ένας πατέρας με καημό εφώναζε του γιου του:
Βρε κάηκε το κασκέτο Που είναι του σχολειού σου                                                           
 Ο ρουκετοπόλεμος συνεχίστηκε από τις σκεπές των εκκλησιών ώσπου συνέβη ένα παρόμοιο γεγονός  που παραλίγο να καταλήξει σε τραγωδία. Συγκεκριμένα  γύρω στα 1950 μια αναμμένη ρουκέτα έπεσε μέσα στο βαρέλι με τις ρουκέτες των Αγιομαρκούσων. Η φωτιά φούντωσε και η ορατότητα ήταν περιορισμένη. Ευτυχώς  υπήρχαν σκαλωσιές για την εξωτερική επισκευή της εκκλησίας κι έτσι οι ρουκετατζήδες κατάφεραν να κατέβουν γρήγορα με τίμημα μερικά μόνο σπασμένα χέρια και πόδια. Αυτό ήταν και η αφορμή ώστε από την επόμενη χρονιά και μέχρι σήμερα τα συνεργεία να «ακροβολίζονται» στα χωράφια ανάμεσα στις εκκλησιές.  

 Στόχος για τους Παναγούσους ήταν (και είναι) ο κουμπές (τρούλος) και το Λιονταράκι του Αγίου Μάρκου (το έμβλημα του Αγίου Μάρκου που βρίσκεται σε αγιογραφία πάνω από την κεντρική πύλη του ναού. Στόχος για τους Αγιομαρκούσους είναι το ρολόι της Παναγιάς της Ερειθιανής.
Κατά τα χρόνια της γερμανικής Κατοχής  - και λίγα χρόνια αργότερα-  το έθιμο κινδύνεψε να σβήσει καθότι οι ρουκέτες ήταν ελάχιστες λόγω οικονομικών δυσκολιών. Εκείνη την περίοδο και για 2-3 χρόνια ξεκίνησε να γίνει ρουκετοπόλεμος ανάμεσα σε δυο άλλες ενορίες, την Παναγία τη Μούτσαινα και τον Προφήτη Ηλία χωρίς όμως επιτυχία εξαιτίας της πολύ μικρής συμμετοχής. Συνεργεία που είχαν συσταθεί στον Προφήτη Ηλία τάχθηκαν στο πλευρό της Παναγιάς της Ερειθιανής, όπως η «Αρραβωνιάρα 18 χρονών» και το «Τρισκάμπιλο»
Το 1963 ο εφοπλιστής Χανδρής πήρε μέρος στο ρουκετοπόλεμο στο πλευρό των Παναγούσων και οι Αγιομαρκούσοι σκάρωσαν την εξής ρίμα:

Εφέρατε και τον Χανδρή                                                                                  
Για να σας ενισχύσει
Θαρρώ κι αυτός στον Πειραιά
Καμένος θα γυρίσει.


Ο ρουκετοπόλεμος διακόπηκε κατά τα πρώτα χρόνια της δικτατορίας. Ξανάρχισε δειλά δειλά το 1970.  Η Χούντα  από τη μια έκανε αυστηρές προειδοποιήσεις και συστάσεις από την άλλη έδειχνε μια ανεκτικότητα εξαιτίας του ότι ο τότε αρχηγός της ελληνικής αστυνομίας Μιχάλης Γλύκας ήταν Βρονταδούσης και λάτρης του εθίμου.
Αξίζει να αναφερθούμε σ’ ένα κομμάτι του εθίμου, που είναι η παρέλαση που γινόταν παλιότερα στην περιοχή του Αγίου Μάρκου. Το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου όλα τα συνεργεία του Αγίου Μάρκου συγκεντρώνονταν μπροστά στην εκκλησία με τις ρουκέτες τους στον ώμο και άρχιζαν την παρέλαση περνώντας από’ όλες τις γειτονιές της ενορίας. Προηγούταν  ο μπροστάρης καβάλα σε άλογο κρατώντας την ελληνική σημαία. Ακολουθούσαν όλοι οι ρουκετατζήδες αλλά και πολύς κόσμος κυρίως παιδιά. Φωνές πειράγματα, ευχές για καλή επιτυχία, ατμόσφαιρα γενικά πανηγυρική, κάτι που έμοιαζε σαν προκαταβολικός γύρος του θριάμβου. Στα χρόνια που μπροστάρης της  παρέλασης ήταν ο Γιώργης ο Ψώρας ο επονομαζόμενος και Κουνινάκιας τραγουδήθηκε η παρακάτω ρίμα:



Παρέλαση εκάμαμε                                                                                                             Γύρω στην ενορία
Κι απ’ όπου επερνούσαμε
Γινότανε θυσία.

Σημαιοφόρο είχαμε
Το Γιώργη Κουνινάκια
Και τον ακολουθούσανε
Δεκάδες τα παιδάκια.

Όλα τα συνεργεία μας
Μαζί του παρελαύνουν
Και έπειτα τις θέσεις τους
Όλα καταλαμβάνουν.

Η παρέλαση για πολλά χρόνια είχε σταματήσει ώσπου αναβίωσε το 2002. Οι ρουκετατζήδες και των δύο πλέον ενοριών ξεκινούν μπροστά από το δημαρχείο του Δήμου Ομηρούπολης , το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου κι ανταλλάσοντας πειράγματα φτάνουν στις δυο εκκλησιές αντίστοιχα όπου παίρνουν πια τις θέσεις τους έτοιμοι για τη μάχη.
 



Επιχείρηση καταιγίδα της Ερήμου

Οι δυο εκκλησίες βρίσκονται η μια απέναντι από την άλλη και σε απόσταση τετρακοσίων περίπου μέτρων. Ανάμεσα τους βρίσκεται  ο χείμαρρος Κουδούνας. Ο άγιος Μάρκος είναι ψηλότερα από την Ερειθιανή γι΄αυτό και θεωρητικά οι Ερειθιανούσοι βρίσκουν ευκολότερα το στόχο.

Το Μεγάλο Σάββατο ξημερώνει. Τα συνεργεία από το πρωί βρίσκονται στο πόδι. Γίνονται οι τελευταίες ετοιμασίες.  Νωρίς το απόγευμα αρχίζουν να στήνονται τα «πολυβολεία». Μια βόλτα απ΄τα συνεργεία και των δύο ενοριών είναι αρκετή ακόμα και για έναν ξένο για να καταλάβει τι σημαίνει για τους Βρονταδούσους ρουκετοπόλεμος. Το καζάνι σιγοβράζει αλλά η  ατμόσφαιρα είναι πανηγυρική. Άνθρωποι όλων των ηλικιών συμμετέχουν σ’ αυτό το ξέφρενο πανηγύρι.
Οι ρουκετοσύρτες έχουν ήδη στηθεί κι αρχίζουν οι πρώτες δοκιμές κι απ΄τις δυο πλευρές για να βρουν το στόχο. Κρατώντας ντουντούκες  αρχίζουν τα πειράγματα μεταξύ τους αλλά και τις προκλήσεις. Τα συνθήματα παίρνουν και δίνουν: «είστε καμένοι» , « θα σας κάψουμε» «μπάμιες ντομάτες και ξυλαγγουράκια ξύλο που το φάγανε τα Παναγουσάκια – Αγιομαρκουσάκια» Χαρακτηριστική είναι η παρακάτω ρίμα του  Νιονάκη:



Αρχίσανε οι δοκιμές από τα συνεργεία
Και οι ρουκέτες έφευγαν όλες με επιτυχία
Μην τις τραβάτε φώναζαν ο ένας εις τον άλλο
Να τους αιφνιδιάσωμε την ώρα των καμπάνων
Φύγαν  απ΄την Πελεκανιά οι πρώτες επιθέσεις
Που πήγαν και χτυπήσανε εις των εχθρών τας θέσεις.
Φτάνομε στις εννιάμισυ κι όλα τα συνεργεία
Με μια φωνή της σάλπιγγας χύνονται σαν θηρία.
Η δεξιά πτέρυξ έτοιμη φωνάζει ο Μαμουζέλος
Και το αρχηγείο Δαίδαλος του απαντά εγκαίρως
Όλα είναι έτοιμα αρχηγέ όλα στην προσταγή σου
Με μια φωνή άναψε πυρ να αιφνιδιαστούν οι εχθροί σου.
Δέκα και είκοσι ακριβώς κτύπησε η εκκλησία
Τότε έγινε στην Παναγιά πολύ πανωλεθρία
Οι θεατές εφώναζαν καίγεται η Παναγία
Και δίχως καθυστέρηση να ΄ρθουν πυροσβεστεία
Η ώρα είναι εντεκάμισυ η ώρα πλησιάζει
Καινούριους πάλι κεραυνούς ο Δαίδαλος τοιμάζει.

Ακούγοντας κανείς τα πειράγματα που ανταλλάσουν μεταξύ τους καταλαβαίνει αμέσως ότι δεν πρόκειται φυσικά για πραγματικούς εχθρούς αλλά  για  φίλους που τους ενώνει η αγάπη για το έθιμο και τον τόπο τους και το μόνο που τους χωρίζει είναι ο ….. Κουδούνας.
Από τις εννέα το βράδυ αρχίζουν τα πρώτα ντου. Πριν από κάθε επίθεση οι επιτιθέμενοι συνήθως προειδοποιούν τον αντίπαλο με το σφύριγμα μιας κόρνας.  Πύραυλοι εδάφους εδάφους φωτίζουν τον ανοιξιάτικο ουρανό χαράζοντας υπέροχη φωτεινή πορεία. Όσο περνάει η ώρα τα ραντίσματα πληθαίνουν. Τα αρώματα της άνοιξης  αναμιγνύονται με το θειάφι φτιάχνοντας μια «μεθυστική μυρωδιά» που γαργαλάει τα ρουθούνια και κάνει τα μάτια να δακρύζουν.   

Στις 11μ.μ μόλις χτυπήσουν οι καμπάνες για τη θεία λειτουργία της Ανάστασης γίνεται μαζική επίθεση. Έπειτα και για μισή ώρα μέχρι δηλαδή τις 11.30μ.μ γίνεται ανακωχή των εχθροπραξιών για να πάνε οι πιστοί στην εκκλησία. Στο μεταξύ τα χωράφια γύρω από τους ρουκετοσύρτες έχουν γεμίσει με κόσμο. Πολύς κόσμος μαζεύεται και πάνω στο Αίπος (το βουνό στους πρόποδες του οποίου βρίσκεται ο Βροντάδος) για να παρακολουθήσει το φαντασμαγορικό αυτό έθιμο.  Οι  παρακάτω ρίμες  γράφτηκαν  πριν από πολλά χρόνια. Με την επόμενη ρίμα οι Παναγούσοι πείραζαν τους Αγιομαρκούσους.

Καμπάνες εσημάνανε κι ο πόλεμος αρχίζει
Και το πυροβολείο μας αρχίζει να μουγκρίζει.
Με αρχηγό τη Ναυσικά σύμμαχο την Αχέπα
Και βοηθό το Λαίλαπα οι ρουκετιές επέφταν
Καντίλα απ’ τον Στρογγυλό  Γάλος απ’ το Γαλάντε
Πολλές φωνές ακούγονται άντε γοργόνα μου άντε.
Ο Βενιαμής απ΄την αυλή μαζί με τον Τσουκάλα
Κι αυτοί οι δυο τους κάνανε χάλια πολύ μεγάλα.
Όλοι οι άνθρωποι σήμερα αυτό μόνο θα λένε
Τον άγιο Μάρκο κάψανε κι οι Γλυματούσοι κλαίνε.
                        ……………………………..
Με τον Κολιόμπερο αρχηγό οι άλλοι ακολουθούνε
Μουγκρίζουν οι ρουκέτες μας και πάνω κουτουλούνε.
         …………………………….
Την ώρα της Ανάστασης έπιασε το γιουρούσι
Κι ήτανε πυροβολητής ο Γιώργης του Χαλκούση
Διαταγές ακούγονταν η μια πίσω απ’ την άλλη
Γι΄ αυτό φέτος επάθανε ζημιά πολύ μεγάλη.
Όταν δε θέτε του καιρού να χετε τέτοια λύπη
Μια λιτανεία κάνετε Κολιόμπερο να λείπει.
Έπρεπε να σας γράψουμε αυτά τα τραγουδάκια
Και πάρε τα και διάβασε διαβόλου Κουνινάκια.

Οι αγιομαρκούσοι απάντησαν στην παραπάνω ρίμα με την ακόλουθη:

Λευτέρης ο Κολιόμπερος που είναι αμερικάνος
Αφού δεν μας ενίκησε πως έχει τέτοιο θάρρος;
Η ρίμα αυτή που έγραψε είν’ όλα παραμύθια
Θα γράψω εις το εξωτερικό να μάθουν την αλήθεια.
Ρουκέτες πήγαν οι πολλές πάνω στην Παναγία
Και τ΄ άγιου Μάρκου τον κουμπέ δεν κάνεψε καμία
Ο Μαρουλάς εφώναζε βοήθα Παναγιά μου
Μην τύχει και σε κάψουνε και χάσω τη δουλειά μου.

Η Ανάσταση πλησιάζει, η νύχτα των μεγάλων στρατηγών είναι πια γεγονός. Η επιχείρηση καταιγίδα της ερήμου (καταιγίδα του Κουδούνα θα λέγαμε καλλίτερα)  οδεύει προς την κορύφωση της. Η ώρα είναι 11.45μ.μ και μια περίεργη ησυχία απλώνεται παντού. Οι αντίπαλοι ανασσυντάσουν τις δυνάμεις τους. Οι ρουκετοσύρτες γεμίζουν  για να είναι έτοιμοι για τη μεγάλη στιγμή.


11.55 οι  παπάδες των δύο εκκλησιών μαζί με λιγοστούς τολμηρούς βγαίνουν στο προαύλιο των εκκλησιών. Μόλις ακουστεί το Χριστός Ανέστη η νύχτα γίνεται μέρα τα πυρά διασταυρώνονται στον αέρα. Εκατοντάδες ρουκέτες φωτίζουν την όμορφη νύχτα προσφέροντας ένα θέαμα πραγματικά εντυπωσιακό. Για ένα τέταρτο περίπου τα πυρά διασταυρώνονται συνέχεια, νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε εμπόλεμη ζώνη και μάλιστα στην πρώτη γραμμή.  Πολεμικές ιαχές χαρούμενες φωνές συμπληρώνουν το σκηνικό. Μια τέλεια παράσταση  ήχος και φως που θα τη ζήλευε και ο πιο έμπειρος σκηνοθέτης. Δυστυχώς τα λόγια είναι φτωχά κι έτσι δεν μπορούμε να περιγράψουμε το τι πραγματικά γίνεται. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι Ανάσταση είναι ο ρουκετοπόλεμος της Χίου ο ρουκετοπόλεμος του Βροντάδου.









 





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου